Maa Chandraghanta Mantra
Navratri ke teesre din ki pooja is shaktishali mantra ke jaap se shuru karni chahiye. Yeh mantra bhay aur nakaratmakta ko door karta hai.
Maa Chandraghanta Mantra in Hindi:
ॐ देवी चन्द्रघण्टायै नमः॥
पिण्डजप्रवरारूढ़ा चण्डकोपास्त्रकेर्युता।
प्रसादं तनुते मह्यं चंद्रघण्टेति विश्रुता॥
Maa Chandraghanta Mantra in English:
Om Devi Chandraghantayai Namah॥
Pindajapravararudha Chandakopastrakairyuta।
Prasadam Tanute Mahyam Chandraghanteti Vishruta॥
Introduction to the Navratri Day 3 Goddess
Navratri ka teesra din shakti, sahas aur shanti ki devi Maa Chandraghanta ko samarpit hai. Navdurga ke is teesre swaroop ki mahima anant hai. Unka naam do shabdon se milkar bana hai: ‘Chandra’ yaani chandrama (moon) aur ‘Ghanta’ yaani ghanti (bell). Unke maathe par ghante ke aakar ka ardhachandra (crescent moon) sushobhit hai, isliye unhe Chandraghanta Devi kaha jaata hai. Navratri Day 3 Goddess ke roop mein unki pooja karne se bhakton ko adbhut shakti aur nirbhayta ka vardaan milta hai.
Chandraghanta Mata ka swaroop atyant hi saumya aur shaant hai, lekin jab zaroorat padti hai, to vah dushton ka sanhaar karne ke liye ugra roop bhi dharan kar leti hain. Unka shareer sone (gold) ki tarah chamakdar hai. Vah sher par virajman hain aur unki das bhujayein hain. Unke haathon mein trishul, gada, talwar, kamandal, kamal, dhanush-baan jaise astra-shastra rehte hain. Unke maathe par sthit ghante ki dhwani se asur aur daitya bhaybheet hokar bhaag jaate hain. Isliye, jo bhakt sache mann se Maa Chandraghanta Ki Aarti karte hain aur Maa Chandraghanta Mantra ka jaap karte hain, unke jeevan se sabhi prakar ka darr aur negativity door ho jaati hai.
Maa Chandraghanta Ki Aarti Lyrics
Maa ki aarti gaane se vaatavaran shuddh hota hai aur Devi ki vishesh kripa prapt hoti hai. Yahan Chandraghanta Mata Ki Aarti Hindi aur English transliteration mein di gayi hai.
Maa Chandraghanta Ki Aarti in Hindi
जय माँ चन्द्रघण्टा सुख धाम।
पूर्ण कीजो मेरे काम॥
चन्द्र समान तू शीतल दाती।
चन्द्र तेज किरणों में समाती॥
क्रोध को शांत बनाने वाली।
मीठे बोल सिखाने वाली॥
मन की मालक मन भाती हो।
चन्द्र घण्टा तुम वरदाती हो॥
सुंदर भाव को लाने वाली।
हर संकट मे बचाने वाली॥
हर बुधवार जो तुझे ध्याये।
श्रद्धा सहित जो विनय सुनाए॥
मूर्ति तेरी मन मे बसाये।
संकट उसके निकट न आये॥
घण्टा जैसी ध्वनि वाली।
यही है मेरी माता भवानी॥
संकट कट जाये मिट जाये सब त्रास।
चन्द्रघण्टेय की हो आस॥
Maa Chandraghanta Ki Aarti
Maa Chandraghanta Ki Aarti in English
Jai Maa Chandraghanta sukh dhaam.
Poorn keejo mere kaam.
Chandra samaan tu sheetal daati.
Chandra tej kirano mein samaati.
Krodh ko shaant banaane waali.
Meethe bol sikhaane waali.
Mann ki maalak mann bhaati ho.
Chandra Ghanta tum vardaati ho.
Sundar bhaav ko laane waali.
Har sankat mein bachaane waali.
Har budhwaar jo tujhe dhyaaye.
Shraddha sahit jo vinay sunaaye.
Murti teri mann mein basaaye.
Sankat uske nikat na aaye.
Ghanta jaisi dhwani waali.
Yahi hai meri mata Bhawani.
Sankat kat jaaye mit jaaye sab traas.
Chandraghantey ki ho aas.
Meaning of Maa Chandraghanta Aarti
Chandraghanta Mata Ki Aarti ki har pankti mein gehri bhakti aur Devi ke kalyankari swaroop ka varnan hai. Aaiye iske arth ko saral Hinglish mein samjhein.
- “Jai Maa Chandraghanta sukh dhaam. Poorn keejo mere kaam.”
Hey Maa Chandraghanta, aap sukh aur shanti ka ghar hain, aapki jai ho. Kripya mere sabhi ruke hue kaaryon ko poora karein. - “Chandra samaan tu sheetal daati. Chandra tej kirano mein samaati.”
Aap chandrama ki tarah sheetalta (coolness) pradan karne wali hain. Aapka tej (radiance) chandrama ki kirano mein samaya hua hai. - “Krodh ko shaant banaane waali. Meethe bol sikhaane waali.”
Aap bhakton ke krodh (anger) ko shaant karti hain aur unhe madhur vani bolne ki prerna deti hain. - “Mann ki maalak mann bhaati ho. Chandra Ghanta tum vardaati ho.”
Aap hamare mann ki swami hain aur mann ko bahut priya lagti hain. Hey Chandraghanta Mata, aap vardaan dene wali hain. - “Sundar bhaav ko laane waali. Har sankat mein bachaane waali.”
Aap mann mein sundar aur pavitra vichar laati hain aur apne bhakton ko har musibat se bachati hain. - “Ghanta jaisi dhwani waali. Yahi hai meri mata Bhawani.”
Aapke maathe par jo ghanta hai, uski dhwani atyant prabhavshali hai. Aap hi meri rakshak, Mata Bhawani hain.
Symbolism of the Lion and Divine Bell
Maa Chandraghanta ka vahan sher (lion) hai. Sher sahas, shakti aur nirbhayta ka prateek hai. Devi ka sher par virajman hona darshata hai ki vah sahas aur shakti ki adhisthatri hain aur unke bhakt bhi unki kripa se nirbheek ho jaate hain.
Unke maathe ka ‘Ghanta’ sirf ek abhooshan nahi hai. Iski dhwani se ek divya urja utpann hoti hai jo sabhi prakar ki nakaratmak shaktiyon, bhoot-pret aur anya badhaon ko bhakt se door rakhti hai. Yeh ghanta jaagrukta (awareness) aur satarkta ka bhi prateek hai.
Importance of Maa Chandraghanta in Navratri
Navratri ka teesra din adhyatmik sadhana ke liye bahut mahatvapurna maana jaata hai. Is din bhakt apne mann ko saaf karke Devi ki aradhana mein leen hote hain.
Spiritual Significance
Yogic drishti se, Maa Chandraghanta Manipur Chakra se sambandhit hain, jo nabhi (navel) ke paas sthit hota hai. Is din sadhak apna dhyaan isi chakra par kendrit karte hain. Manipur Chakra ko jaagrit karne se sadhak ko adhyatmik shaktiyan prapt hoti hain aur uska aatmavishwas badhta hai. Vyakti ko apne shareer aur mann par niyantran prapt hota hai. Is chakra ke jaagran se paachan se judi samasyaein bhi door hoti hain.
Why is She Worshipped on the Third Day of Navratri?
Navratri ke pehle din Maa Shailputri ki pooja se Mooladhara (sthapan), aur doosre din Maa Brahmacharini ki pooja se Swadhisthana (sanyam) ko sadhne ke baad, teesre din Maa Chandraghanta ki pooja ki jaati hai. Vah sahas aur shakti pradan karti hain, jo adhyatmik yatra mein aage badhne ke liye zaroori hai. Unki pooja se bhakt apne andar ke darr par vijay prapt karta hai aur ek nayi urja ke saath apne jeevan ke lakshyon ki taraf badhta hai. Isliye, kram anusaar teesre din unki pooja ka vidhan hai.
Benefits of Chanting Maa Chandraghanta Mantra and Aarti
Jo bhakt poori shraddha se Chandraghanta Mata Mantra aur aarti ka paath karte hain, unke jeevan mein kai sakaratmak badlav aate hain.
- Protection from Negativity: Maa ke ghante ki dhwani se har prakar ki nakaratmak urja, jaise ki buri nazar, kale jadoo, aur bhoot-pret ki badha, bhakt ke paas nahi aati. Is Chandraghanta Mantra ko ek suraksha kavach maana jaata hai.
- Courage and Peace of Mind (Sahas aur Mansik Shanti):Chandraghanta Devi ki pooja karne se vyakti ke andar ka har prakar ka darr samaapt ho jaata hai. Vah nirbhay hokar jeevan ki chunautiyon ka saamna karta hai. Iske saath hi, unka saumya swaroop mann ko adbhut shanti pradan karta hai.
- Blessings for Prosperity and Strength: Devi apne bhakton ko sirf adhyatmik shakti hi nahi, balki bhautik sukh-samriddhi ka bhi vardaan deti hain. Unki kripa se ghar mein dhan-dhanya ki kami nahi hoti aur parivar mein khushali bani rehti hai.
- Venus Planet (Shukra Grah) benefits: Jyotish shastra ke anusaar, Maa Chandraghanta Shukra grah ko niyantrit karti hain. Jinki kundli mein Shukra kamzor ho, unhe inki pooja se laabh milta hai. Isse jeevan mein sukh, sundarta, aur aishwarya ki vriddhi hoti hai.
How to Worship Maa Chandraghanta on Navratri Day 3
Navratri ke teesre din Maa Chandraghanta ki pooja-archana karne se vishesh phal prapt hota hai. Aap is saral vidhi se unki pooja kar sakte hain:
- Snaan aur Vastra: Subah jaldi uthkar snan karein. Devi ka rang sone jaisa hai, isliye is din pooja mein peele ya sunehre rang ke vastra pehanna shubh maana jaata hai.
- Pooja Sthal: Pooja sthan par sthapit kalash aur Devi ki murti ya tasveer ki pooja karein. Unhe Gangajal se snaan karayein.
- Offerings (Bhog aur Pushpa): Devi ko doodh ya doodh se bani mithai (jaise kheer ya peda) ka bhog lagana chahiye. Aisa karne se sabhi dukhon se mukti milti hai. Unhein safed kamal aur peele gulab ke phool arpit karein.
- Mantra Jaap: Sphatik ya kamalgatte ki mala se Maa Chandraghanta Mantra (ॐ देवी चन्द्रघण्टायै नमः॥) ka 108 baar jaap karein.
- Aarti: Parivar ke saath milkar, dhoop, deep aur kapoor jalakar Chandraghanta Mata Ki Aarti karein. Ghanti bajakar aarti karna is din vishesh labhdayak hota hai.
- Prarthana aur Kshama: Aarti ke baad, haath jodkar Devi se apne parivar ki sukh-samriddhi aur suraksha ke liye prarthana karein. Pooja mein hui kisi bhi anjaani bhool ke liye kshama maangein.
- Prasad: Pooja ke baad bhog ko prasad ke roop mein sabhi mein vitarit karein.
